Hợp đồng hai giá khi mua bán nhà: Lợi trước mắt, họa dài lâu

Pháp lý & giao dịch · Tuấn Sài Gòn · cập nhật 8/8/2026

Nhiều khách hàng khi làm việc với Tuấn thường hỏi liệu có thể ghi giá trên hợp đồng thấp hơn giá thực tế để đóng thuế ít đi hay không. Nghe thì có vẻ hời vì tiết kiệm được một khoản phí, nhưng với kinh nghiệm hơn 5 năm lăn lộn ở thị trường trung tâm Sài Gòn, Tuấn khẳng định đây là nước đi cực kỳ mạo hiểm, đặc biệt với người mua.

Hợp đồng hai giá là gì?

Hợp đồng hai giá là việc các bên thỏa thuận ghi giá trị chuyển nhượng trong hợp đồng công chứng thấp hơn nhiều so với số tiền thực tế giao dịch. Mục đích chính là để giảm số tiền thuế thu nhập cá nhân (thường là 2% giá trị chuyển nhượng theo quy định) và lệ phí trước bạ (thường là 0,5% giá trị tài sản) phải nộp cho nhà nước. Tuy nhiên, mức thuế này là theo thông lệ hiện hành, con số thực tế sẽ do cơ quan thuế ấn định dựa trên bảng giá đất và dữ liệu giao dịch tại thời điểm đó.

Người mua chịu thiệt như thế nào?

Trong một thương vụ nhà đất, người mua thường là bên cầm đằng chuôi về quyền lợi nhưng lại là bên chịu rủi ro pháp lý lớn nhất khi làm hợp đồng hai giá. Nếu xảy ra tranh chấp sau khi đã thanh toán, bạn sẽ gặp phải những rắc rối không đáng có:

• Khi cần vay ngân hàng, hạn mức định giá tài sản có thể bị ảnh hưởng bởi giá trị ghi trên hợp đồng quá thấp so với giá thị trường.
• Nếu bên bán đơn phương hủy giao dịch hoặc có tranh chấp pháp lý, tòa án thường sẽ căn cứ vào giá trị ghi trên hợp đồng công chứng để giải quyết, dẫn đến việc bạn khó đòi lại được số tiền chênh lệch đã trả thực tế.
• Rủi ro bị cơ quan chức năng phạt vì hành vi khai man giá trị tài sản, thậm chí có thể bị truy cứu trách nhiệm liên quan đến trốn thuế.

Tại sao đừng nên đánh cược với pháp lý

Nhiều người nghĩ rằng chỉ cần ký giấy tay ghi giá thực tế là an toàn, nhưng thực tế, giấy tay không có giá trị pháp lý cao bằng văn bản công chứng. Khi có biến cố, tòa án chỉ công nhận những gì được ghi trên hợp đồng chính thức. Việc cố gắng lách luật chỉ mang lại cái lợi trước mắt vài chục triệu đồng, nhưng lại mở ra rủi ro mất trắng cả căn nhà tiền tỷ.

Tuấn luôn khuyên khách của mình, dù là mua hay bán, hãy cứ sòng phẳng giá trị thực. Một giao dịch an toàn, minh bạch ngay từ đầu là cách bảo vệ tài sản tốt nhất cho chính bạn. Đừng vì tiết kiệm một khoản phí nhỏ mà đặt cả gia sản vào tình thế bấp bênh không lối thoát.

Tuấn Sài Gòn — môi giới trực tiếp hơn 5 năm tại khu trung tâm TP.HCM (Quận 1, Quận 3, Phú Nhuận, Bình Thạnh…). Vướng đúng tình huống trong bài? Gọi/Zalo 0777 088 622 — nghe kể cụ thể rồi mới tư vấn, không mất phí.

Đọc tiếp cùng chủ đề

Xem thêm: nhà đang bán tại TP.HCM · mặt bằng giá từng khu vực